ROZEZNAWANIE DUCHOWE JAKO SZUKANIE WOLI BOŻEJ DLA WSPÓLNOTY I OSÓB POJEDYNCZYCH
Ks. Jan Bartlewicz SI

I. Rozeznanie osobiste w Listach św. Pawła

Skomentujemy cztery teksty:

1. Chrześcijanin człowiekiem rozeznania (Rz 12, 2)
   Apostoł Paweł napisał do chrześcijan Rzymu: Nie bierzcie więc wzoru z tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnawianie umysłu, abyście umieli rozpoznać, jaka jest wola Boża; co jest dobre, co Bogu przyjemne i co doskonałe.
   Według św. Pawła, jak wskazuje ten tekst:
   
   
   
   • wszyscy chrześcijanie są w stanie rozeznawać wolę Bożą i ważne jest, aby chrześcijanin pełnił wolę Bożą;
   
   
   • treścią rozeznawania jest wola Boża (co jest dobre, co Bogu przyjemne i co doskonałe), znaczenie woli Bożej (cfr. teleios = maturo, adulto);
   
   
   • rozeznać - oznacza rozróżnić i zaangażować się praktycznie w czynienie tego, co jest dobre i doskonałe;
   
   
   • warunki rozeznania: opierać się urokowi świata, a pozwolić przemieniać się działalności Ducha Świętego; warunki negatywne (nie bierzcie wzoru z tego świata...) i pozytywne (przemieniajcie się...).
   
   
   
   Zakładając przemianę chrzcielną, która odnawia wierzącego aż do głębi, rozeznanie chrześcijańskie jest poszukiwaniem woli Bożej, aby wypełniać ją w każdym momencie według własnych konkretnych uwarunkowań (Therrien, p. 148).


2. Warunek rozeznania: miłość nieustannie wzrastająca (Flp 1, 9- 11)
   A modlę się o to, aby miłość wasza doskonaliła się coraz bardziej i bardziej w głębszym poznaniu i wszelkim wyczuciu dla oceny tego, co lepsze, abyście byli czyści bez zarzutu na dzień Chrystusa, napełnieni plonem sprawiedliwości, nabytym przez Jezus Chrystusa ku chwale i czci Boga.
   Tekst najbardziej bogaty w treść w Nowym Testamencie. Mówi w nim Apostoł o prawdziwym rozeznaniu, to jest o poznaniu wartości moralnych w ich konkretności, jako o pewnej naturalności; zauważyć warunki: miłość nieustannie wzrastająca, miłość, która sprawia poznanie.
   Wzrost miłości: w poznaniu <-> intelekt } dla prawdziwego rozeznania
   w odczuwaniu <-> serce } dla prawdziwego rozeznania


3. Warunki rozeznania (Ef 5, 8- 20, szczególnie 15- 20)Niegdyś bowiem byliście ciemnością, lecz teraz jesteście światłością w Panu: postępujcie jak dzieci światłości. Owocem bowiem światłości jest wszelka prawość i sprawiedliwość, i prawda. Badajcie, co jest miłe Panu. I nie miejcie udziału w bezowocnych czynach ciemności, a raczej piętnując, nawracajcie tamtych. O tym bowiem, co u nich się dzieje po kryjomu, wstyd nawet mówić. Natomiast wszystkie rzeczy piętnowane stają się jawne dzięki światłu, bo wszystko, co staje się jawne, jest światłem. Dlatego się mówi: "Zbudź się, o śpiący, i powstań z martwych, a zajaśnieje ci Chrystus". Baczcie więc pilnie, jak postępujecie: nie jako niemądrzy, ale jako mądrzy. Wyzyskujcie chwilę sposobną, bo dni są złe. Nie bądźcie przeto nierozsądni, lecz usiłujcie zrozumieć, co jest wolą Pana. A nie upijajcie się winem, bo to jest przyczyną rozwiązłości, ale napełniajcie się Duchem, przemawiając do siebie wzajemnie w psalmach i hymnach, i pieśniach pełnych ducha, śpiewając i wysławiając Pana w waszych sercach. Dziękujcie zawsze za wszystko Bogu Ojcu w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa.
   Aby rozeznać wolę Bożą, św. Paweł podaje trzy warunki:
   a) rozmyślać nad naszym życiem; jeśli nie żyjemy Ewangelią, nie zrozumiemy woli Bożej;
   b) napełnić się Duchem (upić się Duchem Świętym): działać jakby ponad rozumem;
   c) być radosnym, pomagać sobie wzajemnie i radośnie; kiedy się jest smutnym, nie można podejmować decyzji ani odnośnie do siebie samego, ani odnośnie do drugich...


4. Konieczna dojrzałość w rozeznawaniu (Hbr 5, 11- 14)Wiele mamy o Nim mówić, a trudne to jest do wyjaśnienia, ponieważ ociężali jesteście w słuchaniu. Gdy bowiem ze względu na czas powinniście być nauczycielami, sami potrzebujecie kogoś, kto by was pouczył o pierwszych prawdach słów Bożych, i mleka wam potrzeba, a nie stałego pokarmu. Każdy, który pije mleko, nieświadom jest nauki sprawiedliwości, ponieważ jest niemowlęciem. Przeciwnie, stały pokarm jest właściwy dla dorosłych, którzy przez ćwiczenie mają władze umysłu udoskonalone do rozróżniania dobra i zła.Rozeznanie jest przywilejem dorosłych. Być dorosłym, dojrzałym w wierze, w miłości, w nadziei. Być dojrzałymi pod wpływem Ducha Świętego.
   
   Święta Kongregacja Obrzędów w ostatniej Instrukcji o nowym sposobie udzielania sakramentu pokuty daje tę przepiękną definicję rozeznania: Rozeznanie duchów jest bowiem wewnętrznym poznaniem działania Bożego w sercach ludzkich, darem Ducha Świętego i owocem miłości.
   
   Poznanie wewnętrzne przenika podmiot <-> działanie Boże; poznanie wewnętrzne przenika podmiot <-> w nasze serce. Wszystko dzięki łasce Ducha Świętego: Duch Święty pomnaża w nas miłość, która uzdalnia do poznania woli Bożej. Rozeznanie jest właściwe ludziom dojrzałym i dokonuje się przy pomocy rozumienia i odczuwania w Duchu Świętym tego, co "dobre i co złe". To osiąga się przy pomocy "serii wyborów". Rozeznanie jest jednocześnie aktem jednym i złożonym, ludzkim i boskim, osobistym i eklezjalnym, "w sytuacji", kiedy jest się włączonym w jedyny plan zbawczy, ukierunkowany na chwałę Boga i na budowanie braci, dokonany w czasie, ale przynależący od tej chwili do sądu eschatologicznego (p. 292).
   
   Można by zakończyć tę część opisem, który podaje Obrzęd pokuty (n. 10): Rozeznanie duchów jest bowiem wewnętrznym poznaniem działania Bożego w sercach ludzkich, darem Ducha Świętego i owocem miłości (cfr. Flp 1, 9-11).